NAIROBI, KENYA, Jumanne, Desemba 6, 2025 – Usaliti unapoingia kwenye mahusiano, hauachi tu maumivu bali huvunja kabisa imani, heshima na utulivu wa moyo.
Kauli moja inayosambaa kwa kasi imeibua mjadala mzito: “Mwanamke akikusaliti, usimrudishe nyumbani. Jambo bora ni kusonga mbele, kumsahau kabisa na kutafuta mtu mwingine wa kumuoa.”
Kauli hii imegusa hisia za wengi na kufungua mjadala mpana kuhusu msamaha, heshima binafsi, na iwapo mapenzi yanaweza kweli kupona baada ya usaliti.
Usaliti na Kuvunjika kwa Imani
Kwa wengi, usaliti si suala la kitendo pekee bali ni kuvunjwa kwa msingi wa uaminifu. Mahusiano hujengwa juu ya imani, na inapoporomoka, kurejesha huwa kazi ngumu na yenye gharama kubwa ya kihisia.
“Mara tu usaliti unapotokea, nyumba haibaki kuwa mahali pa amani,” anasema mshauri wa mahusiano kutoka Nairobi, James Mwangi.
“Inageuka kuwa eneo la mashaka. Kila simu, kila kuchelewa, kinakuwa chanzo cha hofu.”
Hii ndiyo sababu kauli ya kuondoka inapata uungwaji mkono mkubwa, hasa kwa wanaume wanaohisi kurudi nyuma ni kujiweka kwenye gereza la hofu ya kudumu.
Kwa Nini Wengi Huamini Kuondoka Ni Muhimu Wanaounga mkono mtazamo huu wanasema ni suala la heshima binafsi na afya ya akili. Kurudisha mwenzi aliyesaliti bila uponyaji wa kina huweza kumfanya mtu aishi maisha ya wasiwasi na majeraha yasiyopona.
“Mwanaume anapomrudisha mwenzi aliyemsaliti bila mabadiliko ya kweli, mara nyingi huacha heshima yake mlangoni,” anasema Mwangi.
“Mahusiano yanaendelea, lakini heshima huondoka kimya kimya.”
Kwa wengi, msamaha usio na mipaka hugeuka kuwa mzigo wa kihisia unaodumu kwa miaka. Je, Msamaha Huwa Suluhisho Kila Wakati? Jamii ya kisasa mara nyingi hutukuza msamaha kama ishara ya ukomavu. Hata hivyo, wanasaikolojia wanaonya kuwa kusamehe bila uwajibikaji na mabadiliko ya kweli huweza kuumiza zaidi. Kusamehe hakumaanishi kubaki.
“Mtu anaweza kusamehe ili aachilie hasira, lakini bado achague kuondoka,” anaeleza mwanasaikolojia wa kliniki, Dkt. Faith Otieno.
“Msamaha ni wa ndani. Maridhiano yanahitaji uaminifu mpya.” Kutofautisha haya mawili ndiko kunakowakwaza wengi na kuwafanya wabaki kwenye mahusiano yanayowaumiza.
Shinikizo la Kitamaduni na Matarajio ya Kijinsia
Katika jamii nyingi za Kiafrika, mwanaume hutegemewa “kudumisha familia” hata kama anaumia kimoyomoyo. Kuondoka huonekana kama kushindwa, hasa pale ndoa au watoto wanapohusika. Lakini mitazamo inabadilika. Vizazi vipya vinaweka afya ya akili mbele ya taswira ya nje.
“Kile kinachoonekana kama nguvu kwa macho ya jamii, mara nyingi ni kifungo cha kihisia kwa ndani,” anasema Dkt. Otieno.
Kauli ya kuondoka baada ya usaliti inaakisi mabadiliko haya ya kijamii.
Kusonga Mbele: Si Rahisi Kama Inavyosemwa
Kuondoka kwenye mahusiano si suala la kufunga virago na kusahau kila kitu. Kumbukumbu, watoto, marafiki na historia ya pamoja hufanya uamuzi huu kuwa mzito. Wataalamu wanashauri uponyaji wa hatua kwa hatua badala ya maamuzi ya ghafla.
Hii hujumuisha:
Kuchukua muda wa kutafakari
Kupata ushauri wa kitaalamu au wazee wa kuaminika.
Kuepuka mahusiano ya kulipiza kisasi
Kujijenga upya kama mtu binafsi
Kusonga mbele si kukimbilia mapenzi mapya, bali ni kujirudishia utulivu kwanza.
Je, Watu Hubadilika Baada ya Kusaliti?
Baadhi ya mahusiano hupona baada ya usaliti, lakini tafiti zinaonyesha kuwa hilo hutokea pale tu panapokuwa na majuto ya kweli, uwazi, tiba ya mahusiano na juhudi za pande zote.
“Tatizo si kosa moja,” anasema Mwangi. “Tatizo ni tabia inayojirudia.” Hii ndiyo sababu ushauri wa jumla wa kuondoka hutolewa — si kwa sababu kurekebisha haiwezekani, bali kwa sababu mara nyingi ni nadra na ni gharama kubwa kihisia.
Kujichagua Si Ukatili Wakosoaji wanasema ushauri huu hauna huruma na haangalii mazingira tofauti. Lakini wanaouunga mkono wanasema si adhabu, bali ni kuweka mipaka.
Kuondoka baada ya kusalitiwa si ukatili. Ni uwazi. Ni kusema mapenzi lazima yaambatane na heshima. Kujitoa lazima kuambatane na uaminifu. Na amani ya moyo haipaswi kujadiliwa.
Majadiliano Mapana Kuhusu Mahusiano ya Leo
Mjadala huu unaakisi mabadiliko makubwa katika tafsiri ya mapenzi. Mapenzi si kuvumilia kila kitu tena. Ni ushirika, usalama na heshima ya pande zote.
Kadri mazungumzo kuhusu usaliti yanavyozidi kuongezeka, ukweli mmoja unabaki: kila mtu lazima aamue anachoweza kuishi nacho. Kwa wengine, ni kujenga upya. Kwa wengine, ni kuondoka na kuanza ukurasa mpya.
Kauli inayowashauri wanaume kuondoka baada ya kusalitiwa inaweza kuonekana kali, lakini inaakisi uhalisia wa maumivu ambayo wengi huyapitia kimya kimya.
Iwe mtu anachagua kusamehe au kuondoka, uamuzi huo unapaswa kuongozwa na heshima binafsi, afya ya akili na tafakari ya kina.
Wakati mwingine, uponyaji hauanzi kwa kubaki — huanza pale mtu anapochagua kuondoka.
