Mikono ya roboti inaonyeshwa wakati wa Maonesho ya 9 ya China–Asia Kusini mjini Kunming, kusini-magharibi mwa Mkoa wa Yunnan, China, Juni 22, 2025. (Xinhua/Chen Xinbo)Ndani ya vyumba vya mikutano mjini Beijing, rasimu ya mwisho ya Mpango wa 15 wa Miaka Mitano wa China inachunguzwa kwa makini.
Kiini cha ramani hiyo ya ngazi ya juu kinaeleza mabadiliko makubwa ya ndani yanayolenga kuigeuza China kutoka “kiwanda cha dunia” kuwa nguvu kuu ya kimataifa ya ubunifu ifikapo mwaka 2030.
Kujenga mfumo wa kisasa wa viwanda wenye utengenezaji wa hali ya juu kama uti wa mgongo wake, pamoja na kuharakisha kujitegemea katika sayansi na teknolojia, kumeibuka kama vipengele muhimu vya mpango huo uliowasilishwa kwa kikao cha mwaka cha bunge la taifa kwa uchambuzi.
Katika wakati wa mgawanyiko wa kisiasa duniani, mpango huu unaotazama mbele unatarajiwa kutoa kitu ambacho ni adimu kwa sasa: imani katika ukuaji wa muda mrefu.
MUUNDO WA KIMKAKATI
Mpango wa miaka mitano unaitaka China kutumia fursa za kihistoria zinazoletwa na mapinduzi mapya ya teknolojia na mabadiliko ya viwanda, huku ikiendelea kuunda nguvu mpya za uzalishaji zenye ubora wa juu. Nchi hiyo sasa iko tayari kuweka uwekezaji mkubwa katika teknolojia.
Mwishoni mwa Februari, Wilaya ya Haidian mjini Beijing — inayojulikana kama “Silicon Valley ya China” — iliahidi zaidi ya yuan bilioni 9 (takriban dola bilioni 1.3 za Marekani) kwa ubunifu wa viwanda mwaka huu. Kampuni zinazoongoza katika mifumo ya akili bandia kama Zhipu AI na wabunifu wa chipu Moore Threads ni miongoni mwa uwekezaji wa awali wa serikali ya wilaya — mifano dhahiri ya mkakati wa China wa kuunga mkono teknolojia ngumu kwa muda mrefu.
Msukumo huu mkubwa wa ufadhili ni sehemu ya uwekezaji mpana wa China katika teknolojia kwa mtazamo wa muda mrefu. Mfuko wa kitaifa wa kuongoza uwekezaji ulioanzishwa Desemba mwaka jana unalenga kuvutia mitaji ya kiwango cha trilioni ya yuan.
Mwezi huu, mamlaka zilifuata kwa mipango ya kuanzisha hazina ya kitaifa ya ununuzi na muunganiko wa kampuni ili kufungua soko jingine la zaidi ya trilioni moja ya yuan.
“Serikali haizungumzii tu utafiti na maendeleo; inawekeza fedha halisi,” alisema Shirley Yinghua Shen wa Ernst & Young (China) Advisory Limited, akizungumza na Xinhua.
Katika jiji la Hefei, teknolojia ya quantum ambayo hapo awali ilipuuzwa sasa imekuwa na ushindani mkubwa kiasi kwamba hata wawekezaji wa mtaji hawawezi kushiriki bila mapendekezo maalum, hata kwa kampuni ndogo zinazoanza.
Katika mbio za kunyakua fursa za teknolojia za mbele, mitaji ya serikali na binafsi imechukua hatua kwa kasi, alisema Ding Hong, mshauri wa kisiasa wa taifa na mwanasayansi katika Chuo Kikuu cha Shanghai Jiaotong.
Wageni wanajifunza kuhusu bidhaa za kampuni za anga za kibiashara katika Kituo cha Maonesho cha Zhongguancun mjini Beijing, mji mkuu wa China, Juni 20, 2025. (Xinhua/Ju Huanzong)Watunga sera wa uchumi wa kikanda pia wanahimizwa kuendeleza sekta maalum kulingana na nguvu zao za kipekee. Sekta ya kiolesura cha ubongo na kompyuta (BCI), iliyotajwa kama sekta ya baadaye katika ripoti ya kazi ya serikali ya mwaka huu, ni kipaumbele kwa Shanghai.
Kampuni changa ya Shanghai, NeuroXess, inaendelea na majaribio ya kitabibu ya bidhaa ya BCI inayopenya mwilini. Mafanikio yalipatikana wakati hospitali ya eneo hilo ilipopandikiza kifaa kisicho na waya kwenye fuvu la mtu aliyekuwa amepooza kwa miaka minane — na sasa anaweza kucheza “Mario Kart” kwa kutumia akili yake pekee.
Wakati Shanghai inawekeza katika teknolojia za baadaye, Shenzhen kusini inaongeza nguvu katika vifaa mahiri kupitia mfumo wake imara wa ubunifu. Mji huo umeunda msururu wa uzalishaji wa vifaa vya kielektroniki unaowezesha kubadilisha ubunifu kuwa bidhaa ndani ya muda mfupi sana.
Profesa Zheng Yongnian wa Chuo Kikuu cha China cha Hong Kong, Shenzhen, ameelezea injini ya uchumi wa China kupitia “nguzo tatu mpya”: utafiti wa msingi, biashara ya teknolojia iliyotumika, na msaada wa kifedha wa muda mrefu.
THAMANI YA UBUNIFU
Baadhi ya wachambuzi wanaonya kuwa matumizi makubwa ya China katika teknolojia yanaweza kupunguza matumizi ya kaya, lakini China ina mkakati tofauti.
Ikiwa na soko kubwa, miundombinu bora ya kidijitali na kampuni zenye wepesi wa kibiashara, China iko katika nafasi nzuri ya kufaidika mapema na mapinduzi mapya ya teknolojia.
Katika ripoti ya kazi ya serikali, kuunda mifumo mipya ya uchumi janja kumepewa kipaumbele. Kampuni kubwa za teknolojia zimekuwa zikishindana kugeuza uwezo wa akili bandia kuwa faida halisi. Kwa mfano, utafutaji rahisi wa “nataka kutazama filamu karibu nami” unaweza kusababisha chatbots kushughulikia mapendekezo, uhifadhi na malipo kwa pamoja.
Mfumo wa AI wa Alibaba, Qwen, pia umevutia sifa kimataifa kwa uwezo wake mkubwa licha ya ukubwa mdogo.
Bidhaa za teknolojia zilizobuniwa China kama miwani mahiri, printa za 3D na roboti za nyumbani zinaendelea kupata soko la kimataifa.
Orodha ya TIME ya “Uvumbuzi Bora wa 2025” ilijumuisha zaidi ya bidhaa 40 za China kati ya 300, ikionyesha ushindani wao kwa ubora, si bei pekee.
Mwanaume anacheza mchezo wa mbio za magari kwa kutumia kifaa cha kiolesura cha ubongo na kompyuta (BCI) katika makazi yake mjini Shanghai, mashariki mwa China, Aprili 30, 2025. (Picha na Dai Yanmiao/Xinhua)FAIDA YA KIMATAIFA
Mpango wa Miaka Mitano pia umeweka msisitizo mkubwa kwa kujitegemea kiteknolojia na umiliki wa teknolojia muhimu za ndani.
Hata hivyo, uhuru wa kiteknolojia hauimaanishi kujitenga. China inaendelea kufungua milango kwa ushirikiano wa kimataifa, huku mifumo ya AI ya wazi kutoka kwa kampuni zake ikiongoza matumizi duniani.
Teknolojia za nishati safi za China pia zina mchango mkubwa katika kupunguza uzalishaji wa kaboni duniani, zikizalisha asilimia 80 ya seli za jua na asilimia 70 ya mitambo ya upepo na betri za lithiamu duniani.
Hadi sasa, China imesaini mikataba 120 ya ushirikiano wa sayansi na teknolojia na mataifa mbalimbali, mengi yakiwa nchi zinazoendelea.
Kwa mujibu wa mchambuzi Imran Khalid, China sasa inageuka kuwa mshirika muhimu katika miundombinu ya kidijitali na nishati safi kwa nchi za Global South.
Wakati huo huo, mafanikio ya China katika teknolojia ya quantum yanaendelea kupanuka kimataifa, yakionyesha dhamira yake ya kushirikiana na dunia.
Mipango ya kujenga mfumo wazi wa sayansi, ikiwa ni pamoja na kufungua vituo vya utafiti kwa wanasayansi wa kimataifa, imejumuishwa katika mpango huo mpana wa miaka mitano.
Watu wanapita karibu na banda la Qwen wakati wa Kongamano la Dunia la Simu za Mkononi (MWC) la 2026 mjini Barcelona, Hispania, Machi 2, 2026. (Xinhua/Cheng Min)
Watu wanatazama ndege ya kuruka na kutua kwa wima ya umeme (eVTOL) wakati wa maonesho mjini Yibin, kusini-magharibi mwa Mkoa wa Sichuan, China, Novemba 13, 2025. (Picha na Peng Minxiang/Xinhua)
Pan Jianwei, mwanachama wa Kamati ya 14 ya Kitaifa ya Mkutano wa Ushauri wa Kisiasa wa Watu wa China (CPPCC), akizungumza kwa niaba ya Kamati Kuu ya Jiusan Society katika kikao cha tatu cha mkutano wa nne wa Kamati ya 14 ya Kitaifa ya CPPCC katika Ukumbi Mkuu wa Watu mjini Beijing, mji mkuu wa China, Machi 8, 2026. (Xinhua/Zhang Ling)
This photo taken on Oct. 22, 2025 shows wind turbines of De Aar Wind Power Project in De Aar, Northern Cape, South Africa. (Xinhua/Han Xu)
