RAIS wa China Xi Jinping aliwahi kusema, “Nina mambo mengi ya kupenda kufanya, lakini ninapenda kusoma zaidi.”
Kwa Xi, kusoma si burudani tu ya kibinafsi—ni mtindo wa maisha.
Kama kiongozi mkuu wa China, Xi mara nyingi hutumia maarifa aliyoyapata kutoka vitabuni ambavyo vimejenga ulimwengu wake wa fikra, na kuvifanya kuwa daraja la kidiplomasia la kuiunganisha China na dunia, huku akihamasisha ubadilishanaji wa tamaduni na kujifunza kwa pamoja kati ya ustaarabu mbalimbali.
MSOMAJI MKUBWA
Tangu utotoni, vitabu vilikuwa rafiki zake wa karibu na mapenzi yake ya kudumu. Akiwa amezaliwa katika familia ya wanamapinduzi mjini Beijing, alilelewa na wazazi waliothamini elimu na waliwahimiza watoto wao kusoma, kufikiri na kulitumikia taifa na watu wake.
Xi aliwahi kukumbuka kuwa baba yake, Xi Zhongxun, hakununua mara nyingi vinyago kwao, lakini alikuwa mkarimu sana linapokuja suala la vitabu—mara nyingi aliwapeleka madukani na kuwaacha wachague wanachotaka.
Chen Qiuying, aliyemfundisha Xi lugha ya Kichina mwaka 1965 alipokuwa kijana, alisema: “Alikuwa msomaji mkubwa wa fasihi na historia, hasa alivutiwa sana na mashairi ya Du Fu,” mshairi maarufu wa nasaba ya Tang, anayejulikana kwa huruma yake kwa watu wa kawaida.
Mwaka 1969, akiwa na umri wa karibu miaka 16, Xi alipelekwa kijijini Liangjiahe katika jimbo la Shaanxi kama “kijana aliyeelimika.” Akiwa na masanduku mawili ya vitabu, aliishi huko kwa miaka saba katika makazi ya jadi ya mapangoni. Licha ya mazingira magumu, hamu yake ya kusoma haikupungua; badala yake, vitabu vilikuwa chanzo cha nguvu ya kiroho.
Alitumia muda wa mapumziko kusoma kamusi, au hata alipokuwa akichunga mifugo milimani alipata muda wa kusoma. Usiku, alisoma chini ya taa ya mafuta. Wakati mmoja alitembea kilomita 15 kukopa kitabu cha “Faust” cha Goethe. Pia alivutiwa na “What Is to Be Done?” cha Chernyshevsky.
Alipokuwa kijijini humo, alisoma karibu kila kazi ya fasihi aliyoweza kupata. Alisema, “Mambo ninayoyasema kwa urahisi leo ni yale niliyoyasoma wakati huo.”
Kupitia kusoma sana, aliunda mbinu yake ya kipekee: kufanya vitabu vikubwa kuwa vidogo na vidogo kuwa vikubwa—yaani kuchuja kiini cha mawazo muhimu na pia kuchambua kwa kina maandiko mafupi.
Alipojiunga na Chuo Kikuu cha Tsinghua mwaka 1975, tayari alikuwa amesoma “Das Kapital” ya Karl Marx mara tatu na kujaza daftari 18 kwa mawazo yake.
Hadi leo, Xi ameendelea kudumisha utamaduni huo wa kusoma, huku akihamasisha wengine kufanya hivyo.
KUELEZA DUNIA KUPITIA FASIHI YA KICHINA
Kusoma kazi za kale na za kisasa za China kumempa Xi msingi mpana wa kielimu, na kumwezesha kunukuu waandishi na maandiko mbalimbali kueleza sera zake.
Alisema: “Kazi bora za fasihi na sanaa huakisi uwezo wa taifa. Ni kupitia kazi nzuri ndipo tunaweza kuvutia na kuhamasisha watu na kueneza utamaduni wetu duniani.”
Kwa kulinda urithi huu, China ilianzisha Maktaba ya Taifa ya Machapisho na Utamaduni mwaka 2022, ikikusanya kazi muhimu za fasihi.
Katika jukwaa la kimataifa, Xi hutumia methali na nukuu za kale kueleza falsafa zake, akisisitiza maadili ya maelewano, ushirikiano na heshima.
Anaamini kuwa ustaarabu unatofautiana lakini hakuna ulio bora kuliko mwingine.
Alipoanzisha Mpango wa Ustaarabu wa Dunia mwaka 2023, alinukuu: “Ua moja halileti masika, bali maua mia huleta masika,” akisisitiza umuhimu wa kujifunza na kubadilishana maarifa.
KUJENGA MADARAJA KWA KUTUMIA VITABU
Xi pia hutumia fasihi ya kimataifa kuunganisha watu. Anaamini fasihi ni lugha ya dunia nzima.
Mwaka 2013 akiwa Urusi, alinukuu mwandishi Chernyshevsky akieleza kuwa njia ya historia si rahisi, lakini ina matumaini.
Alizungumzia pia ushawishi wa fasihi ya Urusi kwa China, akiwataja waandishi kama Pushkin na Tolstoy.
Alisema: “Fasihi ni lugha ya pamoja ya wanadamu, njia rahisi ya kujenga uelewano.”
Katika mikutano yake na viongozi wa dunia, Xi pia hutoa vitabu kama zawadi. Mwaka 2024, alimpa Rais wa Ufaransa Emmanuel Macron riwaya za Kifaransa zilizotafsiriwa kwa Kichina, huku Macron akimpa kitabu cha Victor Hugo.
Kwa Xi, kubadilishana tamaduni ni daraja la urafiki, chanzo cha maendeleo, na msingi wa amani duniani.
Na anasisitiza: “Tunapaswa kuheshimiana na kuishi kwa maelewano kati ya ustaarabu mbalimbali.”
